Anitzetan galdetzen diot
neure buruari noiztik erraten dioten Infernuko Erreka leku ikaragarri
honi. Giristinoak izanen ziren jatorrizko izena aldatuko ziotena. (?)
Orabidea bidean, ohol zati batean Infernuko Erreka idatzia dago;
mendi eta baso artean, malda beheiti sei bat kilometrotara, edonondik
urrun, inondik hurbil, inongo bidean, errota handi bat dago, 60
hamarkadan utzi zion ehotzeari. Errotarako bide erdian ostatu bat
dago, amuarrainak ekoizteko ur putzu bat, eta pilota frontoi batekin.
Errepidea konpondua dago haraino, handik aitzin errotaraino (ordu
bat) oinez joaterik baino ez dago. Bidea goiti, errekari jarrai, baso
xarmanta gurutzatuz, ur bazterrak sahats eta haltza nahiko, iretze,
ainar, elorri eta otez inguraturik haritz erraldoiak, han-hemenka
lizar eta pagoak, gaztaina ondoak itzal ederra ematen. Errota
jatorriz zura eta harriz eraikia, alimaleko errota-harriak bere
tokian, eta errota-zainaren egoitza, hau ere hantxe. Altxapean egin
zuten errota; Etxalar, Baztan eta Bertizko mugetan, eta gabez ehotzen
zuen; asto garraiolariak basoan altxaturik. Otsoak uluka, sorginak
irrintzika, ilargi betea...
1555an ...los
tancteados que corren en la tierra de Baztan por causa de los lobos
que hacen en el ganado, ponen por asiento... que cualquiera que
matara lobos, que por cada lobo que matare, al matador se le dé y
pague dos ducados...
1595an haber
decomisado en la sierra de Atxola cinquenta panes a un hombre y una
mujer de Azpilicueta... Aber llevado trigo a Francia contravininendo
a las leyes...
Ogia,
irina eta garia kontrabandoz eramaten zen Ipar aldera zergak
ekiditeko. Gero Espainiako azken guda ostean artoa ezkutuan egiten
zen eho, estraperloan saltzeko, hortaz gauez, eta ahalik eta
isilenean. Nik ez dut otsorik ikusi, ezta sorginik ere, azeri bat
bista bezala ihes buztan harro, eta txori anitz, txioka, ala
hegaletan. Bide bazterrean kamamila.
No hay comentarios:
Publicar un comentario